منوی اصلی
 
  كاروانسراي خواجه ملكم– مراغه


1. مـوقعيـت بنـا :
مراغه، خيابان خواجه نصير، مابين ميدان خواجه نصير و ميدان مصلي، محله سالارخانه، سراي خواجه ملكم

2. شـرح مختصـري از بنـا :
عصر طلايي كاروانسراها در ايران متعلق به دوره صفويه و اوائل قاجار مي باشد. بنا به گفته صاحبان قديمي حجره ها، ‌در اين سرا (كاروانسرا) سنگ نوشته اي در زيرزمين قسمت جنوبي وجود داشته كه تاريخ بنا را 300 سال پيش نشان مي دهد، اما متاسفانه امروزه روي آن با سيمان پوشانده شده است.
اين بنا به نام آقاي ملكم آفتاندينان معروف به خواجه ملكم كه شخصي ارمني و تاجر بوده ثبت شده است و بنا نيز به نام ايشان معروف است.

3. مشخصـات فنـي بنـا :
اين بنا در قسمتهاي مختلف از يك تا سه طبقه تشكيل يافته است.
ورودي بنا كه از محله سالارخانه مي باشد بوسيله يك درب بزرگ چوبي (قديمي) كه سردر آن در قسمت داخلي فرو ريخته است به حياط مركزي كه در گذشته نهر آبي نيز در آن جريان داشته است متصل است و دور تا دور آنرا حجره هايي با سقف كاهگل كه بر روي حصيري كه بعنوان عايق نم زدا استفاده شده در برمي گيرد. ورودي ديگر بنا در قسمت غرب است كه به ميدان آردفروشان سابق منتهي مي گردد. در اين قسمت نيز چون قسمت شرقي بناپاي طاق سردر و قسمت خيز آن در ديوارها كاملا مشهود است، ولي از تصاوير باقيمانده به خوبي ديده مي شود كه اين قسمت داراي طاق (پنج او هفت) با آجركاري خفته راسته بوده است.



مصالح بكار رفته در اين بنا عبارتند از:
1- قلوه سنگ در پي ها
2- سنگهاي تراشيده (سينجان) در ازاره ها
3- آجرهاي چهار گوش در اطراف سنگهاي ازاره
4- در قسمت غربي بنا خشتهاي از پشت آجرهاي ريخته به چشم مي خورد.

4. نـوع مـالكيـت بنـا :
مالكيت بنا خصوصي است.

5. قـدمت بنـا :
قاجاريه

6. نـوع بهـره بـرداري و خصـوصيـات بـارز بنـا :
در حال حاضر اين بنا يك مكان تجاري است كه سابق بر اين محلي جهت سبزه پاككني و بسته بندي سبزه ها جهت صادر كردن به كشورهاي خارجي بوده است.
امروزه از حياط بنا به عنوان پاركينگ خودرو و از حجره ها بعنوان مغازه هاي خواربار فروشي (عمده فروش) استفاده مي گردد.
طاق و قوسهاي بكار رفته در بنا و نحوه قالبندي پنجره ها از خصوصيات بارز بنا بشمار مي رود.

7. تـزئينـات بكـار رفتـه :
1- طاق و قوسهاي كليل تزئيني با آجركاري زيبا.
2- پاي ستونهاي سنگي زيبا با ستون هاي چوبي و سرستون هاي چوبي ساده.
3- پنجره هاي چوبي با طرح زيباي شمسه.
4- نقاشي روي گچبريهاي ترنجي و نقوش هندسي.
5- طاق خنچه پوش زيرزمين بخش غربي كه داراي وروديي با طاق كليل و طاقچه هايي با قوسهاي هلالي مي باشد.
6- آجركاري بالاي در و پنجره ها .

8. تـوضيحـات ضـروري و اختصـاصي بنـا :
شايان ذكر است كه ساخت و ساز بدون در نظر گرفتن بافت سنتي سرا و كليه حجره ها در شرف انجام بود كه با دخالت اداره ميراث فرهنگي از تبديل بقاياي حجره هاي سنتي به مغازه هاي مدرن ممانعت بعمل آمد.